Μερικοί από τους ωραιότερους μύθους της ελληνικής μυθολογίας έχουν για πρωταγωνιστές μυθικές μορφές της Κρήτης. Ποιος δεν έχει ακούσει για το Μινώταυρο, το μίτο της Αριάδνης, το Δαίδαλο και τον Ίκαρο, την αρπαγή της Ευρώπης από το Δία, το χάλκινο γίγαντα  Τάλω ; 

Η ελληνική μυθολογία (στην οποία ανήκει και η κρητι­κή μυθολογία) συμβαίνει να έχει μια μοναδική ομορφιά, έναν αισθητικό πλούτο που την έκανε αγαπητή σ’ όλο τον κόσμο. Κάποιο θεό είχαν για τους κεραυ­νούς και οι αρχαίοι Βαβυλώνιοι ή οι Ινδιάνοι του Αμαζονίου, αλλά μόνο ο Δίας είναι ευρύτατα γνωστός. Κάποιον παλικαρά που σκότωνε με άνεση άγρια θηρία και τέρατα θα είχαν και οι αρχαίοι Μογγόλοι ή οι Κέλτες, αλλά όλος ο κό­σμος ξέρει μόνο τον ανίκητο Ηρα­κλή των αρχαίων Ελλήνων. Η ελλη­νική μυθολογία δεν είναι μόνο αντι­κείμενο μελέτης των ειδικών, αλλά ένας συναρπαστικός κόσμος που γοητεύει όλους τους ανθρώπους.

Η κρητική μυθολογία είναι μέρος του τοπίου που τώρα ετοιμάζεστε να εξερευνήσετε. Είναι οι βαθύτερες ρίζες των αρχαιολογικών θη­σαυρών που θα έχετε την ευκαιρία να θαυμάσετε σε πολλά μουσεία και στους αρχαιολογικούς χώρους σε κάθε γωνιά του νησιού. Γι’ αυτό προτιμήσαμε να σας παρουσιάσουμε την κρητική μυθολογία τμηματικά, στην περιγραφή των περιοχών με τις οποίες συνδέεται, και εδώ απλώς να σας δώ­σουμε μια συνοπτική αναφορά για τους κύριους ήρωες της καθώς και έναν πί­νακα που δείχνει τη μεταξύ τους σχέση.

Αμάλθεια

Αποτέλεσμα εικόνας για Αμάλθεια

Η Νύμφη του Ιδαίου Άντρου που ανέθρεψε τον Δία. Τον τάιζε με το γάλα μιας κατσίκας που την έλεγαν Αιξ (κατσίκα) και με άγριο μέλι. Κάποτε παίζοντας με αυτή την κατσίκα ο Δίας της έσπασε το ένα της κέρατο, το οποίο το χάρισε στην Αμάλθεια λέγοντας της ότι από αυτό θα ανάβλυζαν όλοι οι καρποί που θα επι­θυμούσε (το περίφημο Κέρας της Αμαλθείας).

Ανδρόγεως

Αποτέλεσμα εικόνας για Ανδρόγεως

Ένας από τους γιους του Μίνωα και της Πασιφάης, πολυνίκης αθλητής σε όλα τα αθλήματα. Κάποτε πήγε στην Αθήνα και πήρε μέρος σε κάποιους το­πικούς αγώνες, όπου σάρωσε πάλι όλα τα βραβεία. Οι Αθηναίοι συναθλητές του, τυφλωμένοι από το φθόνο, του έστησαν καρτέρι λίγο έξω από την πόλη και τον σκότωσαν. ‘Οταν το έμαθε ο πατέρας του, εκστράτευσε εναντίον της Αθήνας, την κυρίεψε, και επέβαλε για τιμωρία στους Αθηναίους να του στέλ­νουν κάθε χρόνο εφτά νέους και εφτά νέες που ρίχνονταν στο Λαβύρινθο ως τροφή για το Μινώταυρο.

Αριάδνη

Κόρη του Μίνωα και της Πασιφάης. Ερωτεύτηκε τον Αθηναίο ήρωα Θησέα, όταν αυτός είχε έρθει στην Κνωσό για να σκοτώσει το Μινώταυρο. Παρ’ όλο που τον βοήθησε σημαντικά να φέρει την αποστολή του σε πέρας, με τον περίφημο μίτο που του έδωσε, ο αχάριστος Θησέας την παράτησε στη Νάξο, όπου έπιασε το καράβι του κατά το ταξίδι της επιστροφής στην Αθήνα. Εκεί τη βρήκε ο θεός Διό­νυσος, την παντρεύτηκε και την ανέβασε πάνω στον Όλυμπο. Το γαμήλιο δώρο του Διονύσου προς την Αριάδνη ήταν το περίφημο στεφάνι με το όνομα της με το οποίο οι θεοί έκαναν καδένα από αστέρια στον ουρανό.

Βριτόμαρτις

Σχετική εικόνα

Η γλυκιά (βριτύ) παρθένα (μάρτις) της κρητικής μυθολογίας, με λατρευτικά χα­ρακτηριστικά ίδια με της θεάς Άρτεμης. Κόρη του Δία και της Κάρμης, εγγονής της Δήμητρας, η Βριτόμαρτις γεννήθηκε στα άγρια φαράγγια των Σφακίων και ήταν ευκίνητη σαν αγρίμι. Οι Κρήτες τη λάτρευαν και με το όνομα Δίκτυννα, και να γιατί: Ο μεγάλος και τρανός βασιλιάς Μίνωας – φημισμένος γυναικάς, ως γνή­σιο τέκνο του Δία – είδε κάποτε τη Βριτόμαρτι και πολύ του άρεσε. Εκείνη όμως ήθελε να παραμείνει και γλυκιά και παρθένα, οπότε άρχισε να τρέχει μέσα στα πυκνά δάση της Κρήτης για να ξεφύγει. Εννιά ολόκληρους μήνες την κυνηγούσε ο βασιλιάς, ώσπου κατάφερε να τη στριμώξει σ’ ένα ακρωτήρι της δυτικής Κρή­της. Το πέπλο της Βριτομάρτιδος μπλέχτηκε στους θάμνους, ο ξαναμμένος Μί­νωας πλησίαζε, οπότε μπροστά στο δίλημμα «παρθενία ή θάνατος», η Βριτόμαρτις επέλεξε το δεύτερο. Το πέπλο σκίστηκε, η θεά έπεσε στο πέλαγος, αλλά σώθηκε τελικά χάρη στα δίχτυα των ψαράδων. Από τότε πήρε το όνομα Δίκτυν­να, και το ακρωτήρι του παρ’ ολίγον βιασμού, Δικτύνναιον.

Δαίδαλος

Σχετική εικόνα

Αθηναίος πολυτεχνίτης, ο μεγαλύτερος εφευρέτης της αρχαιότητας. Κάποτε κα­ταδικάστηκε σε εξορία για ένα έγκλημα που διέπραξε στην Αθήνα. Έτσι βρέθη­κε στην αυλή του βασιλιά Μίνωα, ο οποίος τον προσέλαβε ως αρχιτέκτονα και γλύπτη στο παλάτι του στην Κνωσό. Ο βασιλιάς ήταν ενθουσιασμένος με τα ποι­κίλα έργα του Δαιδάλου, και κυρίως με το Λαβύρινθο, όπου κλείστηκε ο Μινώ­ταυρος. Αλλά όταν έμαθε ότι αυτός κατασκεύασε την ξύλινη αγελάδα με την οποία ενώθηκε η γυναίκα του η Πασιφάη με τον ταύρο και ότι αυτός συμβούλε­ψε την κόρη του Αριάδνη να δώσει το μίτο στο Θησέα, έγινε έξαλλος μαζί του και έδωσε διαταγή να τον σκοτώσουν. Όμως ο Δαίδαλος πρόλαβε και δραπέτευσε αεροπορικώς, κατασκευάζοντας φτερά για τον εαυτό του και για το γιο του τον Ικαρο. Ο μεν Ίκαρος σκοτώθηκε κατά την πτήση, ο δε Δαίδαλος προσγειώθηκε και βρήκε καταφύγιο στην πόλη Καμικό της Σικελίας, Εκεί τον ανακάλυψε ύστε­ρα από μακρόχρονη καταδίωξη ο Μίνωας, αλλά ο εφευρετικός Δαίδαλος πρό­φτασε να σκοτώσει το διώκτη του με τέχνασμα.

Δίας

Αποτέλεσμα εικόνας για ΔΙΑΣ

Γιος του Κρόνου και της Ρέας, ανήκει στη δεύτερη γενιά των θεών, δηλαδή στους Ολύμπιους θεούς. Ο Κρόνος είχε ειδοποιηθεί από κάποιο χρησμό ότι ένα από τα παιδιά του θα του έπαιρνε την εξουσία, γι’ αυτό και δεν άφηνε κα­νέναναζήσει, αλλά τα κατάπινε τη στιγμή που γεννιόντουσαν. Η Ρέα κάποια στιγμή αγανάκτησε, κι όταν ήρθε η ώρα να γεννήσει το Δία, έδωσε στον Κρό­νο να φάει ένα βράχο τυλιγμένο με φασκιές και πήγε και γέννησε το Δία στο ΔικταίοΆντρο, μια ερημική σπηλιά πάνω στο όρος Δίκτη της Κρήτης. Σύντομα ο μικρός Δίας μετακόμισε για λόγους ασφαλείας σ’ ένα άλλο κρητικό σπήλαιο, το Ιδαίον Άντρο, στο όρος Ίδη, όπου ανέλαβε να τον μεγαλώσει μια Νύμφη των σπηλαίων, η Αμάλθεια (που σύμφωνα με μια παραλλαγή του μύθου ήταν κατσίκα που μεγάλωσε το Δία με το γάλα της).

Οταν ο Δίας μεγάλωσε, κατά­φερε μετά από ένα φοβερό αγώνα να εκτοπίσει τον πατέρα του, κι έτσι έγινε αυτός βασιλιάς των θεών. Οι υπόλοιποι θεοί του Ολύμπου είναι είτε αδέρφια του είτε παιδία του. Γυναίκα του ήταν η Ήρα, αλλά είχε αμέτρητες ερωτικές σχέσεις με άλλες θεές, και κυρίως με θνητές γυναίκες. Μία από αυτές ήταν η Ευρώπη, που την απήγαγε από την Τυρό της Συρίας και την έφερε στην Κρή­τη, για να χαρεί τον έρωτα της.

Ευρώπη

Αποτέλεσμα εικόνας για ΕΥΡΩΠΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Κόρη του βασιλιά της Τύρου Αγήνορα και της Τηλέφασσας. Μια μέρα την είδε ο Δίας να παίζει με τις φίλες της στην ακρογιαλιά και την ερωτεύτηκε. Εμφα­νίστηκε μπροστά της με τη μορφή ενός συμπαθέστατου ταύρου, η απονήρευτη μικρή έκατσε στη ράχη του, και τότε ο Δίας-ταύρος όρμηξε στο νερό κου­βαλώντας στην πλάτη του την αγαπημένη του και πήγε στην Κρήτη. Ερωτικό τους καταφύγιο έγινε ένα ειδυλλιακό παραποτάμιο τοπίο στη θέση όπου αρ­γότερα χτίστηκε η Γόρτυνα. Όταν χόρτασε τον έρωτα μαζί της, την έδωσε στο βασιλιά της Κρήτης Αστερίωνα, ο οποίος την παντρεύτηκε και υιοθέτησε και τα τρία παιδιά που έκανε με το Δία (το Μίνωα, το Σαρπηδόνα και το Ραδάμανθυ). Όταν πέθανε, οι Κρήτες την τίμησαν με θεϊκές τιμές και έδωσαν το όνομα της σε μια από τις ηπείρους της γης.

Θησέας

Αποτέλεσμα εικόνας για ΘΗΣΕΑΣ

Γιος του βασιλιά της Αθήνας Αιγέα, ο μεγαλύτερος μυθι­κός ήρωας της Αθήνας, με αναρίθμητες ηρωικές καλές πράξεις. Κάποτε συμμετείχε εθελοντικά στην ομάδα των δεκατεσσάρων νέων που στάλθηκαν για τροφή στο Μι­νώταυρο. Ο Θησέας κατάφε­ρε και σκότωσε το Μινώταυ­ρο και μετά βγήκε από το Λαβύρινθο χρησιμοποιώντας ένα κουβάρι νήμα (τον περί­φημο μίτο) που του έδωσε η Αριάδνη. Φεύγοντας για την Αθήνα πήρε μαζί του την Αριάδνη, όπως της είχε υποσχεθεί, αλλά μετά από λί­γες μέρες την παράτησε στη Νάξο και επέστρεψε στην Αθήνα μόνος του. Ξέ­χασε όμως να αλλάξει τα μαύρα πανιά του πλοίου του με άσπρα, που ήταν το συμφωνημένο σημάδι για τον πατέρα του ότι η αποστολή είχε πετύχει, κι έτσι ο πατέρας του, ο βασιλιάς της Αθήνας Αιγέας, έπεσε και πνίγηκε στη θάλασσα, που από τότε ονομάστηκε Αιγαίο πέλαγος.

Κουρήτες

Αποτέλεσμα εικόνας για Κουρήτες

Εφτά γιγαντόσωμες θεότητες με καλό χαρακτήρα, που κατάγονταν από την Εύβοια. Περιπλανήθηκαν ανά τον ελληνικό κόσμο, προσφέροντας τις καλές υπηρεσίες τους όπου ήταν ανάγκη. Όταν γεννήθηκε ο Δίας έτυχε να βρί­σκονται στην Κρήτη. Η μητέρα του Δία, η Ρέα, τους παρακάλεσε να εγκατα­σταθούν έξω από το Ιδαίο Άντρο και να χορεύουν χτυπώντας δυνατά τις χάλ­κινες ασπίδες τους για να μην ακούσει ο πατέρας του Δία» ο Κρόνος, το κλά­μα του γιου του. Έτσι κατάφερε να ανδρωθεί ο Δίας και μετά να γίνει ο βα­σιλιάς των θεών. Μετά από πολλά χρόνια, η γυναίκα του Δία, η Ήρα, τους ζή­τησε να εξαφανίσουν τον Έπαφο, ένα παιδί που είχε κάνει ο Δίας με μια θνη­τή. Οι Κουρήτες εκτέλεσαν την επιθυμία της θεάς, αλλά ο Δίας οργίστηκε πολύ μαζί τους, ξέχασε την προστασία που κάποτε του είχαν προσφέρει και τους σκότωσε μ’ έναν κεραυνό.

Μίνωας

Σχετική εικόνα

Ο πιο ισχυρός και διάσημος βασιλιάς της Κρήτης. Γιος του Δία και της Ευρώπης, διάδοχος του θετού πατέρα του Αστερίωνα στο θρόνο της Κνωσού. Είχε την εύνοια και την προστασία του Δία σ’  όλη τη διάρκεια της βασιλείας του. Κάθε εννιά χρόνια ανέβαινε στο Ιδαίο Άντρο και παραλάμβανε απευθείας από το Δία τους νόμους με τους οποίους κυβερνούσε τους Κρήτες. Κάτω από την εξουσία του η Κρήτη γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή της και άπλωσε την εξουσία της σ’  όλο το Αιγαίο. Γυναίκα του ήταν η Πασιφάη, με την οποία απέκτησε τέσσερις κόρες και τέσσερις γιους, αλλά είχε και πολλά παιδιά από τις αμέτρητες ερωμένες του. Σκοτώθηκε στην πόλη Καμικό της Σικελίας, σε μια εκστρατεία που έκανε κυνηγώντας το Δαίδαλο. Μετά το θάνατό του έγινε κριτής των ψυχών στον Κάτω Κόσμο, μαζί με τον αδελφό του Ραδάμανθυ, και έναν άλλο γιο του Δία, τον Αιακό.

Mινώταυρος

Αποτέλεσμα εικόνας για Μινώταυρος

Τέρας με σώμα ανθρώπου και κεφάλι ταύρου, που γεννήθηκε από την ένωση της Πασιφάης με τον ιερό ταύρο του Ποσειδώνα. Ο Μίνωας τον έκλεισε στο Λαβύρινθο, ένα σκοτεινό υπόγειο συγκρότημα διαδρόμων που σχεδίασε και κατασκεύασε κάτω από το παλάτι της Κνωσού ο Αθηναίος τεχνίτης Δαίδαλος ειδικά για την περίπτωση. Τρεφόταν με ανθρώπινο κρέας και συγκεκριμένα με εφτά νέους και εφτά νέες που υποχρεώθηκαν να στέλνουν κάθε χρόνο οι Αθηναίοι ύστερα από την ήττα τους στον πόλεμο με το Μίνωα. Στο τέλος όμως τον σκότωσε ο Θησέας.

Πασιφάη

Αποτέλεσμα εικόνας για Πασιφάη

Αρχοντοπούλα από κακόφημη γενιά. Αδελφή της ήταν η μάγισσα Κίρκη, που μεταμόρφωσε τους συντρόφους του Οδυσσέα σε γουρούνια και αδελφός της ήταν ο αιμοβόρος βασιλιάς της Κολχίδος Αιήτης, πατέρας της ,μάγισσας Μήδειας, που σκότωσε τα παιδιά της. Η Πασιφάη ήταν η σύζυγος του Μίνωα και μητέρα των οχτώ νόμιμων παιδιών του. Είχε και η ίδια μαγικές ιδιότητες τις οποίες χρησιμοποίησε για να αποτρέψει το σύζυγό της από τις απιστίες, χωρίς ικανοποιητικά αποτελέσματα. Όμως την Πασιφάη την ταλαιπώρησαν όχι μόνο οι απιστίες του Μίνωα αλλά και η επιορκία του προς τον Ποσειδώνα. Εκνευρισμένος ο τελευταίος, για να εκδικηθεί το Μίνωα που δεν του θυσίασε τον ταύρο που του υποσχέθηκε, ενέπνευσε στην Πασιφάη ερωτικό πόθο για το ζώο. Με τη βοήθεια του Δαίδαλου η Πασιφάη ενώθηκε με τον ταύρο και έτσι γεννήθηκε ο Μινώταυρος.

Τάλως

Σχετική εικόνα

Το πρώτο ρομπότ που γέννησε η ανθρώπινη φαντασία. Ο Τάλως ήταν ένας χάλκι­νος γίγαντας, έργο του Ηφαίστου και δώρο των θεών στο Μίνωα. Δουλειά του ήταν να τριγυρίζει σ’ όλη την Κρήτη (μπορούσε να κάνει το γύρο του νησιού τρεις φορές την ημέρα) και να την προστατεύει από τους εισβολείς. Τα αγαπημένα του όπλα ήταν οι τεράστιοι βράχοι, τους οποίους εκσφενδόνιζε πάνω στα εχθρικά καράβια που πλησίαζαν στην ακτή. Αν παρ’ ελπίδα κάποια κατάφερναν να αποβιβαστούν, τους επιφύλασσε μια θερμή υποδοχή: πηδούσε στη φωτιά, πυρακτωνόταν καλά καλά, και μετά έπιανε και έσφιγγε στην αγκαλιά του τους δύστυχους εισβολείς, με­τατρέποντας τους σε ψητές μπριζόλες. Είχε όμως κι αυτός την «αχίλλειο πτέρνα» του: ήταν μια μικρή φλέβα στο πίσω μέρος της κνήμης, που έφραζε με μια μεταλ­λική τάπα. ‘Οταν πέρασαν οι Αργοναύτες από την Κρήτη, η μάγισσα Μήδεια κατά­φερε και του έβγαλε την τάπα, και ο χάλκινος γίγαντας σωριάστηκε διαλυμένος.

Φαίδρα

Αποτέλεσμα εικόνας για Φαίδρα ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ

Κόρη του Μίνωα και της Πασιφάης, αδελφή της Αριάδνης. Η Φαίδρα παντρεύτηκε το Θησέα, όταν έγινε βασιλιάς της Αθήνας, παρά την αισχρή συμπεριφορά του μερικά χρόνια πριν προς την αδελφή της (την παράτησε σύξυλη στη Νάξο την ώρα που κοιμόταν) και έκανε μαζί του δύο παι­διά, το Δημοφώντα και τον Ακάμαντα. Η Φαίδρα δεν ήταν μόνο πιο τολμηρή, αλλά ήταν και πιο ζωηρή από την αδελφή της. Κάποτε βαρέθηκε το Θησέα και ερωτεύτηκε τον Ιππόλυτο, γιο του Θησέα από μια προηγούμε­νη γυναίκα του (την αμαζόνα Αντιόπη). Ο Ιππόλυτος όμως δεν ανταποκρίθηκε στα αισθήματα της μητριάς του και τότε η Φαί­δρα, φοβούμενη μήπως αποκα­λυφθεί, συκοφάντησε τον Ιππόλυτο στο Θησέα ότι δήθεν επιχείρησε να τη βιάσει. Ο Θησέας την πίστεψε και μετά από λίγο ο Ιππόλυτος ήταν νεκρός. Μετά απ’ αυτό η Φαίδρα έπεσε σε βαθιά απελπισία και από τις τύψεις της κρεμάστηκε.